Hoe Bart De Wever zijn vijanden aan het schrijven krijgt (Apache.be)

Copyright: Apache.be
Tom Cochez (01 Mar 2011)

Laat Bart De Wever een scheet, dan jagen de media die prompt door een Marshall versterker. In de orgie van geluid die daarop volgt, belanden voor- en tegenstanders van de Vlaams nationalist ongewild met elkaar in bed. Niemand bespeelt de media beter dan Bart De Wever.

In oktober 2010 ontving Bart de Wever de ‘Lobby Award for political communication’. Niet geheel ten onrechte (Foto Eric Herchaft - Reporters)

Vorige week gaf de N-VA-voorzitter zijn vaste tweewekelijkse column voor De Standaard de titel ‘Erfgenamen van Uilenspiegel’ mee. Die titel lijkt wel een knipoog, want wat De Wever daarin deed, ziet hij ongetwijfeld zelf als de betere Uilenspiegelstreek.

Wat gebeurt er precies in de fameuze column? Na een historisch overzicht van de figuur Tijl Uilenspiegel – de historicus in Bart De Wever komt in meerdere van z’n columns aan z’n trekken – komt de aap uit de mouw: de N-VA-voorzitter hakt met zichtbaar genoegen in op ‘linkse’ cultuuriconen zoals Tom Lanoye en Luc Tuymans. Hij doet dat met een bijl die net niet bot genoeg is om als verboden wapen geklasseerd te worden. En hij weet genadeloos de plek te vinden waar het heel erg kriebelt: Tuymans en Lanoye hebben het gevecht tegen hun eigen kleinburgerlijkheid verloren! Meer moet dat niet zijn.

Terwijl hij die zinnen door zijn tekstverwerker jaagt, weet Bart De Wever al perfect wat het gevolg zal zijn van zijn column. Ook al biedt zijn column nauwelijks intellectuele fundamenten om zijn stelling aan op te trekken – wie weerhoudt de rechtse culturele elite ervan om op te staan – toch gaat de ‘linkse kerk’ geheid uit haar dak. Dat is dan ook het enige doel van de column van de N-VA-voorman: stof doen opwaaien en dan nog liefst op een manier dat het eigen politiek incorrecte merk goed in de verf komt te staan.  Afgaand op de storm aan opinie- en andere stukken – Gezocht: een Bart De Wever voor de kunst in De Morgen –  die de voorbije dagen her en der verschenen, lukte dat opzet aardig. Zeer lezenswaardige artikels, daar niet van, maar als Bart De Wever in iets écht bedreven is, dan wel in het creëren van een zwart gat dat alle energie en aandacht naar zich toezuigt.

Lees A.U.B. ook de commentaren op de Apache.be.

De betreffende column van mr. De Wever:

Erfgenamen van Uilenspiegel

‘Die op-de-spits-drijvers willen ons kooien in een nuffig, koud en bekrompen Vlaams Lilliputlandje. We zijn vrijdenkers zonder gêne, zoals Tijl Uilenspiegel’, zo orakelde Marijke Pinoy donderdag als presentatrice van de voor het overige gezapige frietrevolutie op de Gentse Kouter. De arme Tijl bereikte daarmee een nieuwe halte in zijn eindeloze tocht door het Vlaamse socio-politieke landschap. Een wonderlijke reis, beschreven door Marnix Beyen in Held voor alle Werk. De Vele Gedaanten van Tijl Uilenspiegel, waarin Tijl zich zowel voor de Vlaams-nationalistische, katholieke, liberale, socialistische, communistische en zelfs anarchistische kar liet spannen.
De oorspronkelijk Duitse schelm begon aan die reis dankzij La Légende et les aventures héroïques, joyeuses et glorieuses d’Ulenspiegel et de Lamme Goedzak au Pays de Flandres et ailleurs door Charles De Coster. De auteur bleef dankzij dat boek gespaard van de jammerlijke vergetelheid die andere Franstalige Vlaamse auteurs - zoals Emile Verhaeren, Georges Rodenbach of de enige Vlaamse Nobelprijswinnaar voor literatuur Maurice Maeterlinck - te beurt viel en die Tom Lanoye terecht aanklaagt als een lacune in onze culturele beleving. Toen zij hun woorden aan het papier toevertrouwden, maakte het Frans nog onlosmakelijk deel uit van de Vlaamse identiteit.

Maar zoals Marc Reynebeau in zijn jongste column voor de 1.000ste keer uitlegt - misschien in de hoop dat ik hem ooit eens zou tegenspreken - is identiteit geen vaststaand gegeven. Identiteit is een sociaal geconstrueerde realiteit die in een veranderende context voortdurend wordt heruitgevonden via een impliciete dialoog tussen de leden van de verbeelde gemeenschap. De democratisering, de sociale mobiliteit en de evolutie van de Vlaamse ontvoogdingsstrijd maakten dat dit proces de volkstaal in Vlaanderen opwaardeerde tot de drager van de Vlaamse identiteitsbeleving en dat het Frans daar geleidelijk buiten ging vallen. Franstalige Vlamingen werden daardoor gedegradeerd tot franskiljons en deemsterden langzaam weg tot een kleine subcultuur die tot verdwijnen gedoemd lijkt.

Het doorsnijden van de culturele band tussen Vlaanderen en de francofonie, veroorzaakte bij de verfranste elite fantoompijn. Een mooi voorbeeld daarvan is Jacques Brel, die als telg uit een rijk West-Vlaams bourgeoisgeslacht in zijn identiteitsbeleving botste met de leden van de hem zo dierbare gemeenschap omdat die hem niet meer ten volle (h)erkenden als medelid. Het leidde tot een passionele haat-liefdeverhouding met Vlaanderen die op een bittere, maar artistiek briljante wijze tot uiting kwam. De haat vertaalde zich in de striemende karikatuur van het bekrompen, onverdraagzame, provincialistische Vlaanderen dat het daglicht schuwt onder de schaduw van de kerktoren. Dat beeld wordt nog steeds gekoesterd in de Brusselse salons en is door een groot deel van de Vlaamse culturele en intellectuele elite grondig geïnternaliseerd. De mantra van de Vlaamse geborneerdheid wordt in die middens steevast afgespeeld tegenover iedere uiting van Vlaams zelfbewustzijn. Toen het Vlaams-nationalisme politiek gedomineerd werd door radicaal rechts kon dat probleemloos volstaan. De holle frasen over wereldburgerschap, multiculturele verrijking en solidariteit klinken echter minder overtuigend tegenover een pleidooi voor een inclusieve Vlaamse identiteitsbeleving die complexloos naar de wereld kijkt en die ideologisch gegrondvest is op het streven naar democratisch en doeltreffend bestuur.

De sterk verminderde greep van radicaal rechts op het proces van Vlaamse natievorming leidt bij veel Vlaamse kunstenaars dan ook niet tot enthousiasme maar precies tot grote onrust. Daarom wordt ondergetekende door de ongemanierde schilder Luc Tuymans ‘veel gevaarlijker’ geacht dan Vlaams Belang en trekt Tom Lanoye alle registers open tegen wat hij smalend de ‘Nieuw-Vlaamse Elite’ noemt. Met hun klaagzang tonen ze ironisch genoeg aan hoezeer ze het gevecht tegen hun eigen kleinburgerlijkheid hebben verloren.

Inzake Vlaamse navelstaarderij en zelfgenoegzaamheid kan niemand op tegen een avondje ideologische zelfbevrediging met onze zogeheten cultuurdragers in de Brusselse KVS en qua politieke verzuring vinden columnisten als Paul Goossens in Vlaanderen hun gelijke niet meer. Het is een raadsel hoe zogeheten cultuurdragers hun creatieve zelf kunnen zijn in zo’n verstikkend eenheidsdenken. Als Vlaanderen een product is van onze verbeelding, waarom is het dan ondenkbaar dat we er iets goeds van kunnen maken?

(source: destandaard.be)

Zie ook één van de vele reacties: http://www.destandaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=UN36MSOH

‘Tegen elke uiting van Vlaams zelfbewustzijn plaatsen ze het cliché van het geborneerde en onverdraagzame Vlaanderen. Holle argumenten’

- Bart De Wever -

Bedenkingen bij een reactie op het artikel op Apache.be:

Niet iedereen leest de columns van DS, een minderheid zelfs.

-Patrick Ghyselen

Het is op zich correct dat niet iedereen de columns van De Standaard leest, doch zoals de redactie van Apache.be stelt: ‘Niemand bespeelt de media beter dan Bart De Wever’. Of ook: ‘Alleen lijkt Bart De Wever een aangeboren aanvoelen te hebben voor welke knopjes hij precies moet induwen’. Het gaat er dus niet om dat de columns van De Standaard veel of weinig gelezen worden. Het gaat eerder over het ironische gegeven dat mediawatchers en critici zich laten vangen in het web dat De Wever spint. Ironisch omdat hun reactie geen werkelijke tegenkanting betekent voor De Wever, maar veeleer het verhoopte resultaat is: zij verspreiden via hun reacties de impliciet de boodschap van de betreffende column.
Als dit de boodschap van Ghyselen was, dan ontbrak het in zijn reactie nog aan deze uitdrukkelijke verwoording van de pointe, me dunkt.

Bedenking bij de reactie van Tom Cochez (schrijver van het stuk op Apache.be) alsook op column van De Wever:

Ook al biedt zijn column nauwelijks intellectuele fundamenten om zijn stelling aan op te trekken – wie weerhoudt de rechtse culturele elite ervan om op te staan – toch gaat de ‘linkse kerk’ geheid uit haar dak.

-Tom Cochez -

Van een journalist en mediacriticus - die Cochez tenslotte toch is - staat het me tegen dat hij De Wever een gebrek aan diepgang en bewijsvoering voor de voeten werpt, in acht genomen dat het gaat om een column. Het genre is tenslotte gericht op de korte, spitse en uitdagende - liefst ook humoristische - weergave van de auteurs mening. De Wever kan op dit punt enkel verweten worden trouw te zijn gebleven aan het genre.
Tevens verwijst De Wever zeer kort naar de redevoering van Reynebeau die zijn beurt gewaag heeft gemaakt van identiteit als een ‘social construct’ en het idee van de ‘imaginaire gemeenschap’. Ideeën die binnen de cultuurstudies, mediastudies, de filosofie, de psychologie, enz. hoogtij vieren. De opmerking van Cochez over het gebrek aan ‘intellectuele fundamenten’ lijkt dan ook meer te zeggen over zijn tekort aan kennis over die fundamenten dan over een mogelijke tekort schieten van De Wever.

Met de opmerking over de sociale constructie van identiteit en de verbeelde gemeenschap in het achterhoofd is het slot van De Wever’s column mijns inziens een zeer duidelijke - en tevens zeer terechte - oproep om verder te kijken dan onze neus lang is.